گفتگویی برای درک بهتر آثارش

ساکت و آرام و پر از صحبت‌های شیرین و شنیدنیست، مصاحبه نوشابه امیری با بهرام بیضایی را الان خواندم، گفتگویی که ده سال پیش انجام شده.

از هر چیزی سخنی رفته، از سانسور، از فیلم‌های اکران نشده، از نوشته‌های ناتمام و کارهای فیلم نشده و...

یکی از ویژگی‌های بارز بیضایی نقشی است که برای هویت زن در کارهایش می‌بینیم، نقشی پایه‌ای، نه به عنوان جنس مونث، بلکه هویتی که محور فیلم است، آنچه در سینمای پس از انقلاب به این شکل کم و یا حتی ندیده‌ایم.

او شناخت خوبی از تاریخ دارد، و بر مبنای همین آگاهی عناصر پایه‌ای را می‌چیند، البته باید اشاره کرد که بخش‌هایی از کارهای او برای فهم کاملتر نیاز به زمان دارد، زیرا او تنها برای دوران معاصر کار نمی‌کند، او پهنه‌ی تاریخ را در نظر می‌گیرد، بنابراین قضاوت کارهای او نیز محدود به دوران ما نخواهد بود.

مصاحبه‌هایی از او نیز دیده‌ام، بسیار صمیمی و صادق است. چیزی را در لفافه نمی‌پیچد، به راحتی می‌نویسد، به راحتی حرف می‌زند و همین روانی را در تمام کارهایش شاهدیم.

او از انگشت‌شمار تولیدکنندگان آثار سینمایی است که نوشتن و ساخت فیلم او یکیست! به عبارت دیگر، اگر او فرصت و توان مالی برای ساخت اندیشه‌هایش را بصورت فیلم هم نیابد، کافیست کتابش را بخوانی، به نوعی که آیندگان به راحتی می‌توانند از زلال اندیشه‌اش کمبود بودجه برای ساخت اثرش را جبران کنند و بی کم و کاست نوشته‌اش را سینمایی کنند، البته مشروط بر این که توضیح کاملی از چگونگی ساخت آن در کتابش ضمیمه باشد.

او از ذخایر دوران معاصر سرزمین ماست. کسی که در تمام دوران زندگیش وقتی برای تلف کردن نداشته.

شاید آخرین تعبیری که بتوان برای او در این کوتاه آورد اینکه، او و آثارش همیشه در صدر تولیدات زبان فارسی و جغرافیای ایران باقی خواهد ماند.

اگر مایلی بیشتر در این مورد بدانی، باید کتاب جدال با جهل را خودت بخوانی. ممکن است چیزهایی بیابی که من آن را درک نکرده‌ام، اگر بیش از این یافتم، به این گفتار اضافه خواهم کرد.

این تنها برداشت‌های شخصی من است، ممکن است کامل و حتی صحیح نباشد!

جدیدتر قدیمی تر

نموذج الاتصال